In een werkomgeving is het belangrijk dat iedereen zich veilig en gerespecteerd voelt. Toch blijkt uit onderzoek van het CBS dat 1 op de 6 werknemers in Nederland te maken heeft met ongewenst gedrag op het werk. Denk aan intimidatie, discriminatie, pesten of seksuele intimidatie. Dergelijk gedrag heeft niet alleen impact op de mentale en fysieke gezondheid van medewerkers, maar kan ook leiden tot een onveilige werkcultuur en een hogere uitstroom van personeel. In dit artikel gaan we in op hoe je ongewenst gedrag kunt voorkomen en wat je kunt doen in veelvoorkomende situaties.
Wat is ongewenst gedrag op de werkvloer?
Ongewenst gedrag verwijst naar elk gedrag dat door anderen als ongepast, beledigend of bedreigend wordt ervaren. Dit kan variëren van subtiele opmerkingen en micro-agressies tot aanstootgevend taalgebruik en expliciete vormen van intimidatie. Onderzoek van het CBS laat zien dat de meest voorkomende vormen van ongewenst gedrag op het werk discriminatie en pesten zijn. Seksuele intimidatie is ook een probleem dat bij 5% van de werknemers voorkomt, vooral onder vrouwen en jonge medewerkers.
Veelvoorkomende voorbeelden van ongewenst gedrag
| Type gedrag | Voorbeeldsituatie |
| Pesten | Collega’s negeren, roddelen, opzettelijk uitsluiten |
| Discriminatie | Achterstellen op basis van afkomst of leeftijd |
| Intimidatie | Dreigende houding aannemen, verbaal geweld |
| Seksuele intimidatie | Ongewenste aanrakingen of suggestieve opmerkingen |
Hoe voorkom je ongewenst gedrag?
Het voorkomen van ongewenst gedrag begint bij bewustwording en een duidelijke gedragscode binnen de organisatie. Werkgevers kunnen diverse stappen ondernemen om een veilige en respectvolle werkcultuur te creëren. Hier volgen enkele strategieën die organisaties kunnen implementeren:
- Gedragscode opstellen en handhaven
Een gedragscode legt vast welk gedrag wel en niet wordt getolereerd binnen de organisatie. Dit helpt medewerkers om precies te weten wat wordt verwacht en creëert een duidelijk kader. - Trainingen en workshops
Regelmatig trainingen aanbieden over onderwerpen zoals diversiteit, inclusie en het herkennen van ongewenst gedrag, helpt werknemers om beter om te gaan met lastige situaties en om een veilige werkplek te bevorderen. - Externe vertrouwenspersoon inschakelen
Een onafhankelijke vertrouwenspersoon van De Vertrouwensdienst kan een belangrijke schakel zijn in het voorkomen van ongewenst gedrag. Werknemers voelen zich vaak veiliger bij een externe partij, waardoor ze eerder melding maken van ongewenst gedrag.
Wat kun je doen bij ongewenst gedrag?
Wanneer ongewenst gedrag zich voordoet, zijn er verschillende stappen die zowel de betrokken medewerker als de werkgever kunnen ondernemen. Hier is een overzicht van mogelijke oplossingen.
- Een gesprek aangaan
Soms kan een open gesprek veel oplossen, vooral bij misverstanden of situaties waarin iemand zich misschien niet bewust is van het effect van zijn of haar gedrag. - Melding maken bij een vertrouwenspersoon
Een vertrouwenspersoon biedt een veilige plek voor werknemers om situaties te bespreken zonder dat zij zich zorgen hoeven te maken over negatieve gevolgen. De Vertrouwensdienst biedt toegang tot ervaren vertrouwenspersonen die onafhankelijk en deskundig te werk gaan. - Formele klacht indienen
Indien gesprekken niet helpen, kan een formele klacht worden ingediend bij de HR-afdeling of, indien nodig, bij een externe instantie. Dit is vaak een laatste stap wanneer andere oplossingen niet effectief zijn geweest.
Hoe externe bedrijven kunnen helpen bij het creëren van een veilige werkplek
De Vertrouwensdienst biedt organisaties de mogelijkheid om een externe vertrouwenspersoon in te schakelen. Dit heeft veel voordelen: het verlaagt de drempel voor medewerkers om melding te maken van ongewenst gedrag en zorgt ervoor dat werknemers een neutrale en professionele partij hebben om hun zorgen mee te delen. Door vertrouwenspersonen van De Vertrouwensdienst in te schakelen, kan een bedrijf bijdragen aan een veilige en gezonde werkplek waarin werknemers zich gerespecteerd voelen.
Waarom vertrouwenspersonen belangrijk zijn
Volgens cijfers van het CBS geeft 36% van de werknemers die met ongewenst gedrag te maken krijgen, aan dat zij hier geen melding van maken. Vaak is dit uit angst voor repercussies of een gebrek aan vertrouwen in de interne meldingsprocedure. Door een externe vertrouwenspersoon in te schakelen, biedt een organisatie een neutrale partij waar werknemers terecht kunnen zonder angst voor vergelding.
Voordelen van een externe vertrouwenspersoon:
- Onafhankelijke positie en objectieve aanpak
- Vertrouwen en anonimiteit voor medewerkers
- Eerlijke en constructieve bemiddeling
- Een professional die getraind is in het omgaan met delicate situaties
Het belang van een veilige werkcultuur
Het investeren in een veilige werkcultuur en het voorkomen van ongewenst gedrag loont. Uit studies blijkt dat bedrijven die actief werken aan een veilige werkplek, niet alleen minder personeelsverloop hebben, maar ook hogere niveaus van productiviteit en betrokkenheid onder medewerkers ervaren. Het aanstellen van een externe vertrouwenspersoon kan hierbij van onschatbare waarde zijn.
Maak van ongewenst gedrag een bespreekbaar onderwerp
Ongewenst gedrag kan een grote impact hebben op de werkplek, en het voorkomen ervan begint bij bewustwording en proactieve maatregelen. Door het creëren van een veilige ruimte waar werknemers zich gehoord en gerespecteerd voelen, kunnen organisaties bijdragen aan een positieve werkcultuur. De Vertrouwensdienst biedt hierbij professionele ondersteuning, zodat werknemers altijd een veilige plek hebben om hun verhaal te doen.
